Home

Buffet 2

door Johan Polak & Frans Goddijn
Freek belt op. In mijn stukje over zijn moeder citeerde ik zijn brief en "Het buffet" van Rimbaud. Naar aanleiding van de Nederlandse vertaling vraagt Freek: "houdt Paul Claes wel van oude mensen? Ik vind dat hij hun spullen beschrijft als een onverschillige opkoper. Het Frans van Rimbaud kent een finesse, die in het Nederlands verloren is gegaan". Hij en zijn vriendin Charlotte hebben hun Rimbaud uit de kast gepakt om, geërgerd, zelf een vertaling te maken. "Das Ressentiment wird schöpferisch", zou Nietzsche hebben gezegd (over boosheid die kan leiden tot scheppingsdrang):

Het is een breed, bewerkt buffet; het donker eiken is
Zeer oud, en kreeg die knusse geur die oudjes met zich dragen;
Open staat het, het buffet, en schenkt in zijn duisternis
Als een stroom oude wijn, geuren die de aandacht vragen;

Boordevol, het is een warboel van oude prulletjes,
Van linnengoed, vol geuren en vergeeld, in alle hoeken
Kleren van vrouw of kind, verschoten kanten spulletjes,
En, beschilderd met griffioen, grootmoeders omslagdoeken;

Daar vindt men ze nog, de medaillons, de portretten,
De lokjes haar grijs en blond, de droogboeketten
Wier odeuren zich vermengen met geuren van fruit.

- O buffet van vroeger, je zag heel wat gebeuren,
Dat je zo graag vertellen zou, en wat je uit
Als traag-zwaar opengaan je grote zwarte deuren.

Ik ben een bewonderaar van Paul Claes en zou andere poëzielezers, zoals Freek en Charlotte, graag willen overtuigen. De nostalgische sfeer is meer aanwezig in hun vindingrijke bewerking, die hier en daar nog hapert, alsof de traag en zwaar openzwaaiende deuren kraken en uit hun voegen willen. Maar toch... kon iedereen maar zó leven met gedichten! Claes heeft een briljante vertaling gemaakt, wat afstandelijk, minder genoegelijk, beschrijvend. Hieronder het origineel: voor wie mee wil voelen hoe het is om te genieten van een tekst en er mee te vechten.

C'est un large buffet sculpté; le chêne sombre,
très vieuux , a pris cet air si bon des vieilles gens;
Le buffet est ouvert, et verse dans son ombre
Comme un flot de vin vieux, des parfums engageants;

Tout plein, c'est un fouillis de vieilles vieilleries,
De linges odorants et jaunes, de chiffons
De femmes ou d'enfants, de dentelles flétries,
De fichus de grand'mère où sont peints des griffons;

- C'est là qu'on trouverait les médaillons, les mèches
De cheveux blancs ou blonds, les portraits, les fleurs sèches
Dont le parfum se mele à des parfums de fruits.

- O buffet du vieux temps, tu sais bien des histoires,
Et tu voudrais conter tes contes, et tu bruis
Quand s'ouvrent lentement tes grandes portes noires.