Home

Bang

door Johan Polak & Frans Goddijn
De felle studiolampen doofden langzaam, en voor een ogenblik leek het alsof wij in volslagen duisternis van onze stoelen opstonden. Ik sloeg een das om me heen en raakte daarmee mijn linker buurman (Wouter van Oorschot) recht in het gelaat. Juist toen ik mij omdraaide om mij te verontschuldigen, liet ik mijn rechter buurman, de uitgever Ad ten Bosch, struikelen over mijn stok... Ik vluchtte naar de catacomben en viel neer op een bankje, dat was neergezet achter een aantal matglazen panelen. Daar zat de nu zelf al weer bejaarde zoon van Nikita Chroetsjov, - Chroetsjov, de eens almachtige leider van de USSR, die na de beroemde schoenscène in de Verenigde Naties en de rakettencrisis rond Cuba smadelijk het veld had moeten ruimen. Ik sprak hem in het engels aan over de fantasmagoristische grappen, waarmee zijn vader kans zag de europese mensheid telkens weer de stuipen op het lijf te jagen. Zo beweerde Chroetsjov te beschikken over "een bom die de achterdeur uitgaat en de voordeur binnenkomt". Terstond waren alle vredesbewegers toen bereid om West-Berlijn weg te geven, waarvoor in de jaren vijftig en zestig bijna oorlogen waren uitgebroken, nee meer nog, het 'laat-kapitalistische' westen was op zichzelf een anomalie, met al die 'aan de vrijheid verslaafden'. Dat kon het beste meteen mee worden weggegeven.

(...)
De vrijheid, och-dat raadsel valt wel mee.
Zal ik het je eens op een briefje geven?
't Is zonder vrees voor de politie leven
en hardop praten in een vol café.

Niet zeggen: 'kind'ren, hou op school je mond.'
Niet moeten juichen met een hart vol haat,
omdat de hoofdman op de preekstoel staat,
maar domweg zegen wat je ervan vond.

De vrijheid is, als op het stil verraad
van louche proffen en humane heren,
die onze weerstand zalvend wegmasseren,
in dit beschaafde land geen celstraf staat.

(...)
[Simon Carmiggelt]

Ik haalde met Chroetsjov junior nog andere aardigheden van zijn vader op, maar hij kon er niet om lachen. Hij was ontheemd en doodmoe na dagenlange interviews en besefte dat zijn optreden voor de nederlandse televisie in het water was gevallen. Om hem met een a propos nog wat op te vrolijken, bracht ik, toen hij mij terloops vroeg 'wie zijn jullie grote schrijvers?', het gesprek op Gerard Reve. Ik vermeed gelukkig te citeren wat Reve van Chroetsjov senior had gezegd: "Die drankzuchtige pad in het Kremlin, een en al nek". Chroetsjovs zoon was het allemaal om het even. Eindelijk kwam er een dame die hem al een poos had gezocht. Ook ik stond op. We moesten ons nu snel uit de voeten maken, want zelfs de kleine lichtjes gingen een voor een uit. Ik sloeg, het was begonnen te tochten, mijn tweede das om en raakte daarmee licht het gelaat van Chroetsjovs begeleidster.